|
|
|
|
|
|
| |
Kościół parafialny św.
Katarzyny - pierwotny, drewniany istniał już w
1300 roku. Był znany, został wyróżniony
przywilejami nadanymi bullą papieża Bonifacego
VIII. Spalili go husyci w 1428 roku. Ocała z
niego podobno figura MB, która później zaczęła
cieszyć się szczególnym kultem, stanowiącym
podstawę utworzenia tu sanktuarium maryjnego.
Obecny kościół wzniesiono w XV wieku i
rozbudowano w XVI wieku (mur z bramą i
obejściem) oraz w XVIII wieku (m.in. kaplica
cmentarna).
Jest to budowla orientowana, 3-nawowa, z
wydzielonym prezbiterium zamkniętym wielobocznie
i oskarpowanym. Nakryty dwuspadowym dachem
pokrytym blachą. Na osi kwadratowa wieża,
zakończona ostrosłupowym hełmem. Wieża
umieszczona jest w licu elewacji i nieznacznie
tylko wyrasta z połaci dachowych. W prezbiterium
sklepienia krzyżowo-żebrowe. Zachował barokowy
portal z XVIII wieku, z płaskorzeźbą patronki i
kilka kamiennych płyt nagrobnych z XVIII-XIX
wieku na murze prezbiterium.
Wewnątrz bogate wyposażenie. Jego najcenniejszym
elementem jest gotycka figura MB Wielisławskiej
z XV wieku. Pochodzi ze starszego kościoła.
Przedstawia MB jako służebnicę w świątyni i
stanowi swobodną kopię przedstawienia z katedry
mediolańskiej, o wyraźnych lokalnych wpływach
stylowych. Od XV wieku stanowi przedmiot kultu,
szczególnie żywego w XVI-XVII wieku, gdy wieś
należała do kolegium jezuitów z Kłodzka. Obecnie
kult odnawia się. Figura była wielokrotnie
przemalowywana, a być może podlegała też zmianom
(sukienka, chusta). Drewniana, polichromowana
figura umieszczona jest w ołtarzu głównym.
Pozostały wystrój, głównie barokowy i rokokowy z
XVIII wieku; m.in. rozbudowany architektoniczny,
drewniany, polichromowany ołtarz główny i
ołtarze boczne; drewniana polichromowana ambona;
rzeźby i obrazy z XVIII wieku, głównie z około
1770 roku (niektóre o charakterze procesyjnym).
Większość elementów wyposażenia była
konserwowana po 1977 roku. Na ścianach i
sklepieniu skromna polichromia. Liczne paramenty
i naczynia liturgiczne z XVII-XIX wieku oraz
kuta krata z 1660 roku.
Kosciół otacza wysoki mur z bramą i kaplicami.
Nadaje mu to obronny charakter. Mur powstał
najpóźniej w drugiej połowie XVI wieku, ale może
być wcześniejszy. Kościół należy do grupy
inkastelowanych świątyń w centrum Ziemi
Kłodzkiej (obok Żelazna i Krosnowic), przy czym
posiada najbardziej obronny wygląd. Mur wieńczy
dwuspadowy dach kryty łupkiem, pod którym, od
wewnątrz, biegnie krużganek wsparty na
profilowanych, drewnianych słupach, stojących na
kamiennej balustradzie tralkowej. W krużganku są
kamienne epitafia i nagrobki oraz współczesne
stacje Drogi Krzyżowej, dzieło J. Grabowskiego,
na miejscu starszych obrazów.
Ciąg krużganków przerywa okazały, piętrowy
budynek bramny z 1569 roku, nakryty namiotowym
dachem. W murze jest jeszcze druga brama i furta
do plebanii oraz trzy kaplice na rzucie
kwadratu, nadające założeniu obronny wygląd,
szczególnie od zewnątrz. Akcentują je boniowane
naroża. Mają półkoliste portale, okrągłe okienka
i namiotowe daszki kryte łupkiem. Od
południowego-wschodu, w linii muru, stoi
największa kaplica cmentarna św. Barbary,
wzniesiona około 1700 roku po zarazie i
przebudowana w XIX wieku. Z okresu przebudowania
pochodzi jej obecny wygląd ze schodkowymi
szczytami, smukłą wieżyczką, iglicowym hełmem i
boniowanymi elewacjami. Wewnątrz barokowy
ołtarz, rzeźby i obrazy z XVIII wieku.
Przed bocznym wejściem do kościoła (w obrębie
muru) stoją kamienne figury św. Jana Nepomucena
i św. Józefa - obie z XVIII wieku. |
|
|
|
|
| |
|
|
| |
Źródło: Słownik
Geografii Turystycznej Sudetów. Red. Marek
Staffa. Tom 15 Kotlina Kłodzka i Rów Górnej Nysy |
|
|
Fot. T. Dereń |
|
|
