KONTAKT      KSIĘGA GOŚCI

 

Wybierz pierwszą literę szukanej miejscowości

B C D G I J K L Ł M N O P R S Ś T W Z Ż
 
 Miejscowości
Kamienna
Kamieńczyk
Kąty Bystrzyckie
Kłodzko
Konradów
Krosnowice
Kudowa Zdrój
Kudowa Zdrój-Słone
 
  Kościół parafialny Wniebowzięcia NMP przy Placu Kościelnym. Pierwszy kościół podobno miał tu powstać w 1194 roku. Budowę obecnego rozpoczęto dopiero w 1344 roku na zlecenie arcybiskupa Arnosta z Pardubic. Jednak budowy nie ukończono i kontynuowano ją dopiero w drugiej połowie XV wieku. Wieżę południową zbudowano w latach 1462-68, a północną rozpoczęto w 1487 roku. Jej budowę kontynuowano w początkach XVI wieku, ale nigdy nie doprowadzono do zamirzonej wysokości. W latach 1487-90 wykonano sklepienia krzyżowe, gwiaździste i sieciowe nad nawami bocznymi, natomiast nawę główną podwyższono i przykryto pięknym sklepieniem gwiaździstym dopiero w latach 1522-55. Po 1500 roku wzniesiono też część kaplic, nieco wcześniej, w 1482 roku zbudowano okazały Ogrójec, który w 1522 roku zamieniono na kaplicę i przedsionek. 
W wyniku wojny 30-letniej kościół ponownie objęli jezuici i przystąpili do przebudowy. Prace prowadził prawdopodobnie A. Carove, według projektu C. Lurago. W latach 1655-89 powstała 2-kond. zakrystia, połączona pasażem nad ulicą, z sąsiednim gmachem kolegium, a w latach 1673-1728 dobudowano we wnętrzu empory w nawach bocznych. Wreście w 1683 roku dobudowano kaplicę od północy, na miejscu wcześniejszej. W tej postaci kościół dotrwał do dzisiaj bez większych zmian, ale był wielokrotnie remontowany i konserwowany. 
W wyniku wszystkich prac powstała okazała, kamienna świątynia późnogotycka o cechach stylowych wyraźnie nawiązujących do gotyku praskiego. Posiada malowniczą, rozczłonkowaną bryłę. Wszystkie trzy nawy zakończone są wielobocznymi absydami, a od frontu wyrastają masywne, kwadratowe wieże o różnej wysokości, nakryte niskimi daszkami namiotowymi. Dach dwuspadowy z okazałą sygnaturką zwieńczoną barokowym hełmem z prześwitem. Wewnątrz sklepienia, przeważnie gwiaździste i sieciowe. Zachował się bogaty, dobry detal kamienny, m.in. ostrołukowy, uskokowy portal główny, ostrołukowe okna w korpusie i na wieżach. Posiadają bogato zdobione obramienia. W oknach zakrystii są piękny maswerki, a na przyporach chimery i maszkarony. Całą bryłę akcentują od zewnątrz silnie wysunięte skarpy.
Wystrój wnętrza jest głównie barokowy. Charakter ten nadają mu empory z tralkowymi balustradami, zamkniete polkolistymi arkadami oraz niezwykle bogata dekoracja sztukatorska, pokrywająca pola sklepienne, ściany i podłucza. Ściany pomiędzy emporami i filarami dzielone są zdwojonymi pilastrami o bogatych głowicach. Przy nich stoją figury Apostołów, a nad łukami empor znajdują się dekoracyjne kartusze. Akcentami horyzontalnymi są silnie wyładowane gzymsy. Ta bogata dekoracja sztukatorska z lat 1660-70 jest dziełem warsztatu C. Lurago. Do najcenniejszych elementów wystroju kościoła należą późnogotyckie freski w kaplicy św. Jakuba. Pokrywają sklepienie oraz fragment ściany północnej i południowej. 
Wnętrze kryje jeden z najcenniejszych i najbogatszych na Śląsku zespołów dzieł sztuki, głównie barokowej, ale pochodzących też z innych okresów, a będących dziełem wybitnych artystów pracujących na Ziemi Kłodzkiej. Renesansowa (lub późnogotycka). kamienna chrzcielnica z XVI wieku otoczona jest ozdobną, barokową kratą z XVIII wieku. Drewniany, polichromowany ołtarz główny z lat 1727-29 jest dziełem J.A. Siegwitza, ale jego projektantem był Ch. Tausch. Jest to ogromne założenie, łączące się integralnie z arch. kościoła i wypełniające całą absydę rozbudowaną wystrojem rzeźb, zgrupowanym na trzech zasadniczych poziomach. Założone na łuku, z wydatnym belkowaniem podtrzymywanym smukłymi kolumnami, zwieńczone jest płaskorzeźbą przedstawiającą Boga Ojca i Marię. Uzupełnieniem jest bardzo bogaty wystrój rzeźbiarski oraz liczne posągi. Centralny element stanowi piękna gotycka, drewniana i polichromowana figura Madonny z Dzieciątkiem, pochodząca prawdopodobnie z połowy XV wieku, zwana Madonną Kłodzką lub MB Łaskawą. Otoczona jest niezwykle bogato uformowaną mandorlą barokowo-rokokową. Prezbiterium od nawy oddziela tralkowa balustrada. Liczne pozostałe ołtarze boczne i w kaplicach są barokowe i pochodzą z XVIII wieku. Wyposażone w obrazy i rzeźby, z których część przypisywana bywa M. Klahrowi lub Ch. Tauschowi. Bezspornymi dziełami M. Klahra (który przy wystroju tego kościoła zaczynał karierę rzeźbiarską) jest ambona z 1717 roku oraz część b. rozbudowanych i bogato zdobionych konfesjonałów z lat 1717-24. Wśród licznego zespołu figur barokowych z XVII-XVIII wieku na szczególną uwagę zasługuje słynna gotycka Madonna ze szczygłem z drugiej połowy XIV wieku, uzupełniona barokową podstawą-świecznikiem, dłuta M. Klahra. Przy filarach międzynawowych i na murach znajdują się liczne epitafia i płyty nagrobne. Ponadto w kościele znajduje się kilkadziesiąt innych rzeźb i figur oraz liczne obrazy i portrety, przeważnie z XVIII i XIX wieku.

Kościół parafialny MB Różańcowej. Pierwszy kościół wzniesiono na tzw. Piasku około 1350 roku. Obecny barokowy powstał w latach 1628-31, ale ukończony został dopiero w 1697 roku, a już 1711 roku przebudowany przez M. von Frankenberga. 
Jest to smukła, 3-nawowa bazylika z emporami. Przekryta sklepieniem kolebkowym na gurtach, z lunetami. Zamiast naw bocznych, rzędy kaplic, połączonych wąskimi przejściami w pseudonawy. Nad nimi empory, zamknięte półkoliście. Wciągnięcie przypór do wnętrza oraz ukształtowanie ich ze ściętymi narożami, podobnie jak filarów międzynawowych, spowodowało, że kaplice mają kształt 8-boczny. Nakryte są sklepieniami żaglastymi. Nawę środkową zamyka wysoka, półkolista absyda. Wydatny gzyms oddziela sklepienie od ścian, podzielonych podwójnymi lizenami. Kościół nakrywa dwuspadowy dach. Okazała elewacja frontowa, dwuwieżowa, ze skromnym szczytem walutowym między nimi. Elewację i naroża wież akcentują podwójne lizeny, oddzielone poziomymi gzymsami. W elewacji nisze z figurami oraz bogaty portal barokowy, z rozetami w pachwinach i poł. wys. pilastrów flankujących, zwieńczony gzymsem z inskrypcją i trójkątnym naczółkiem. Wieże zakończone barokowymi hełmami z prześwitem.
Na stropie i ścianach freski malowane prawdopodobnie w XVIII wieku przez F.A. Schefflera, ale gruntownie przemalowane w XIX wieku. Wewnątrz skromne wyposażenie, głównie neorenesansowe i eklektyczne z XIX wieku. Prospekt organowy późnobarokowy z końca XVIII wieku oraz figury w niszach elewacji, również z XVIII wieku. Do kościoła przylega klasztor.

Kościół św. Jerzego i Wojciecha to skromna budowla jednonawowa o długości około 50 metrów z wielobocznie zamkniętym prezbiterium i kaplicą. Zachował gotyckie skarpy i ogólny kształt bryły. Przekryty sklepieniem kolebkowym z lunetami, ściany dzielone lizenami. Wewnątrz empora. Z wysokiego, łamanego dachu dwuspadowego wyrastają dwie wieże, ustawione niekonwencjonalnie, bowiem szeregowo na kalenicy. Obie 8-boczne, nakryte hełmami z prześwitem. Od zachodu skromny szczyt barokowy z małymi wolutami. Portal główny umieszczony również nietypowo, z boku, o skromnych barokowych formach. Wewnątrz współczesne, skromne wyposażenie. Do kościoła przylega okazały klasztor.

 
     
 

fot. T. Dereń

 
  Źródło: Słownik Geografii Turystycznej Sudetów. Red. Marek Staffa. Tom 15 Kotlina Kłodzka i Rów Górnej Nysy  

 

Copyright © by 2002 - 2006 Tomasz Dereń

Kopiowanie zdjęć tylko za zgodą autora